Relicten van stinzen Niet toegankelijk voor publiek
Op diverse plaatsen zijn relicten aanwijsbaar van een van de talrijke stinzen (meer dan 800) die er ooit zijn geweest. De stinswieren zijn daar voorbeelden van, maar ook op deze website apart behandelde gebouwen als de Allemastate, de Bongastins en de Camstrastins.
Op diverse plaatsen zijn relicten aanwijsbaar van een van de talrijke stinzen (meer dan 800) die er ooit zijn geweest. De stinswieren, waarvan De Hege Wier op deze website een pagina heeft, zijn daar voorbeelden van, maar ook op deze website apart behandelde gebouwen als de Allemastate, de Bongastins en de Camstrastins.
Een citaat uit Philippus Breuker, Het landschap van de Friese klei 800 - 1800: Leeuwarden: Wijdemeer 2017.
<<Soms is of was ook in het voorhuis van een boerderij nog een middeleeuwse muur of kelder van een stins bewaard, zoals op Doniastate onder Spannum, Westerhuis op Westerwird onder Hijlaard, (...), Grionga op Swaanwerd onder Wieuwerd, Camstrastate in Firdgum, Poptastate onder Hantumhuizen, Ebema onder Ee en Gerrolsma onder Lioessens.>> (p. 170).
Bij de hoofdfoto:
In Franeker stond de Ockingastins, die voor het eerst in een akte wordt genoemd in 1536. In 1887 werd het gebouw afgebroken door de nieuwe eigenaar, het Klaarkampster Weeshuis. Protesten, zoals van de rijksbouwmeester Van Lokhorst en van Victor de Stuers, mochten niet baten, hoewel deze er misschien toe hebben bijgedragen dat een specifiek deel van de stins in zekere zin werd gered. De traptoren namelijk werd opgenomen in het zogenaamde Fragmentengebouw dat aan de westkant van het Rijksmuseum te vinden is. In Amsterdam dus. (Over de Ockingastins: Rita Radetzky in Historisch tijdschrift Fryslân, 32:2 (maart/april 2026))
BIj de kleine foto's:
1. De Waltastins en de Cleynstins naast het Sneker stadhuis. Bij open dagen kunnen de oude elementen worden getoond.
2. Soms is een afgebroken state later gemarkeerd, zoals de Hinnemastate bij Jelsum, oorspronkelijk een stins (waarschijnlijk <1450), afgebroken in 1732. Naar de locatie van de vroegere state is temidden van de lege weiden wederom een laan gecreëerd.
3. In het Franeker theater de Koornbeurs herinnert een restant van een muur eraan dat op deze plaats de stins Groot Botnia heeft gestaan, waarvan de noordelijke muur nooit is afgebroken.
4. Het gebouw aan het Vrijhof te Ferwert, dat uit een jonger deel (nummer 4) bestaat en uit een oorspronkelijk wellicht van kantelen voorziene stins (nummer 5).
5. De begraafplaats Jousmastate te Wirdum, op de plaats waar begin de 16e eeuw de Jousmastins stond.
