Aardig boekje van Arnold Zebel en Wim Hoogendam

 

Dekema State: Expositie over fruitteelt. Weekendopenstelling


Dekema State is te bezoeken na reserering, op zaterdag en zondagmiddagen van 13-17 uur. Zie de websitevan Dekema voor reservering. Buiten deze openstellingstijden is de tuin wel te bezoeken wanneer de hekken open staan (dus onregelmatig).

Bij de entree is de nieuwe (29 juli) "Biografie van een landgoed" door Yme Kuiper en Sjoerd Cuperus, te koop (€ 49,95). Over Dekema uiteraard. ‘Ooft uyt Warmoezerij’ op Dekema State (sjoch ek op https://youtu.be/cH6HKv0Epv0 )

De expositie op Dekema State staat dit jaar in het teken van fruit, of zoals dat vroeger zo mooi heette: ‘Ooft uyt Warmoezerij’; fruit uit de tuin. De tuinen van Dekema State liggen op vruchtbare grond aan de zuidrand van de terp van Jelsum. Een groot deel ervan wordt al eeuwen gebruikt om groente en fruit te kweken. In de 18de en 19de eeuw werden ook delen van de ‘tuingronden en hoven’ verhuurd. Het huidige entreegebouwtje was de woning van de tuinman. Uit oude kasboeken blijkt dat er in de tweede helft van de 19de eeuw grote aantallen fruitbomen geplant werden. Er werd destijds op vrij grote schaal groente en fruit geproduceerd.

Na 1980 raakten de tuinen in verval. Na de restauratie van Dekema State in 2000 is de boomgaard met vele oude appel- en perenrassen opnieuw aangelegd en er kwam weer een fruittuin met vele soorten bessen. Tuinbaas Wim Hoogendam specialiseerde zich in het kweken van leifruit langs de tuinmuur. De term leifruit staat voor ‘geleide fruitbomen’. Door nauwkeurig snoeien en opbinden aan een muur of schutting, of langs een stellage met latten of draden, wordt de groei van de boompjes geleid. De tuinmuur van Dekema State, waar het leifruit groeit, werd in 1910 gebouwd. Niet alleen als afscheiding van de tuin maar ook om leifruit te kweken. Een spouw zorgt ervoor dat de muur zonnewarmte langer vasthoudt. Daardoor groeien de boompjes beter en leveren ze mooier fruit.

De expo geeft een beeld van de geschiedenis van de tuinen van Dekema State, met veel aandacht voor het leifruit. Behalve het echte fruit in de tuin komen in de state ook veel motieven van fruit voor: op schilderijen en objecten en in ornamenten. Ook daarvan is op de zolder van Dekema een overzicht te zien.

Bij de expoositie hoort een charmant boekje, geschreven door Arnold Zebel en Wim Hoogendam (ill.)

Een recensie van de tentoonstelling is geschreven door Ellen de Lange - Ros, initiatiefneemster van de website Eetbare Kasteeltuinen.. Zie: https://eetbarekasteeltuin.wordpress.com/2020/07/22/dekema-state/

Over de "biografie" van Dekema State gaat het volgende bericht van de uitgever::

Monumentaal werk over Dekema State Jelsum Bij uitgeverij Noordboek is het boek Dekema State Jelsum – biografie van een landgoed verschenen, geschreven door Yme Kuiper en Sjoerd Cuperus De rijke geschiedenis van het landgoed Dekema State, dat in het oude Friese terpdorp Jelsum ligt, gaat terug tot de late middeleeuwen. In de ‘geschiedenis van de lange duur’ ervan weerspiegelt zich de voor het vroeg-moderne Friesland kenmerkende band tussen macht, aanzien en grootgrondbezit. Door de keuze voor een microhistorische benadering in dit boek is de vervlechting van het leven van de mensen die met elkaar woonden en werkten op dit landgoed indringend beschreven. Al meer dan honderd jaar ontneemt een hoge muur het zicht vanuit het dorp op tuin en huis van het landgoed. In dit boek kijken de auteurs op verschillende manieren achter die muur: ze brengen de geportretteerde mannen en vrouwen, adel, militairen en notabelen tot leven; ze verhalen over de band tussen state en dorp, het buitenleven en de bijzondere relatie tot het hof van de Nassaus en belichten ten slotte de waarde van dit bijzondere landgoed als Fries historisch erfgoed.

De auteurs: Yme Kuiper is antropoloog en historicus. Vanaf 2012 bekleedde hij de bijzondere leerstoel Historische buitenplaatsen en landgoederen aan de RUGroningen • Sjoerd Cuperus (1949-2015) was een bekend organisator van culturele manifestaties in Friesland

• ISBN 978 90 5615 601 5 | hardcover | 704 pagina’s | geïllustreerd | € 49,90 Verkrijgbaar bij de boekhandel en via www.noordboek.nl

26 november: Dekema-lezing door Wim Hoogendam, over het leifruit op Dekema. Of de lezing doorgang kan vinden, moet nog even worden afgewacht.

Ten slotte nog dit: Dekemastate krijgt een tinnen avondmaalsstel 'terug'. Eigenaresse Tilja Jansma heeft de geschiedenis van het tinnen stel achterhaald en zo ontdekt dat het ooit een geschenk is geweest van Gerard van Wageningen - destijds de slotheer van Dekema - aan het evangelisatiegebouw in Jelsum. Dit gebouw is er niet meer. Haar ouders kochten het in 1974 uit de 'nalatenschap' van het gebouwtje, dat bij hen bekend stond als 'het lokaeltsje'. Nu zal het tin terugkeren naar waar het ooit vandaan kwam.

meer informatie »